Euro'nun Gerçek (İçsel) Değeri - Mart 2025

Günümüzde Euro/Dolar paritesinin piyasa değeri yani PPD’si 1.0666, Gerçek Değeri yani GPD’si ise 1.0543. Aralarında yalnızca %1.17’lik fark bulunuyor.

Mayıs 2001 tarihinde görülen en düşük -%26’lık değerin günümüzdeki karşılığı, yani Euro/Dolar paritesinin inebileceği minimum değer 0,7413.

Haziran 2008 tarihinde görülen en yüksek %32’lik değerin günümüzdeki karşılığı, yani Euro/Dolar paritesinin tırmanabileceği maksimum değer ise 1,3914.

İkinci grafiğimiz üzerinde en yüksek, en düşük piyasa değerleri ile birlikte aylık kapanış rakamları yer alıyor.

Kırmızı renkli kalın eğri Gerçek Euro Değeri’ndeki değişimi gösteriyor. Bu eğri 2008 yılından günümüze 17 yıldır gerileme içerisinde. Haziran 2008’deki 1,1955’lik zirveden başlayan süreç Ekim 2024 itibarıyla en düşük 1.0496 değerini gördü.

Gerçek Euro Değerinde yaşanan bu düşüş eğiliminin nedeni, Avrupa ekonomisinin ABD ekonomisine göre daha zayıf seyir göstermesinden kaynaklanıyor. Sonuç olarak Euro zayıflıyor ve Avrupa yurttaşları alım gücü kayıplarıyla karşılaşıyorlar.

Son grafiğimiz, Euro/Dolar paritesinin yakın vadede hangi aralıkta hareket edebileceğinin resmini veriyor.

Eğer Eylül 2022’dekine benzer bir gerileme yaşanacak olursa, EURUSD paritesi en düşük 0,9138’i görebilir.

Ocak 2021’dekine benzer bir yükseliş yaşanması durumunda ise 1,1930 değeri önemli bir direnç olacaktır.

Günümüzde EURUSD paritesinin gerçek ve piyasa değerleri neredeyse birbirlerine eşit durumda. Önümüzdeki günlerde bu hareketin hangi yönde güçleneceğini siyasi ve ekonomik süreçlerde yaşanacak gelişmeler belirleyecek.

Grafikler üzerinden teknik inceleme de önemli olacaktır elbette. Yeşil renkli destek ve direnç eğrilerinin tam olarak orta hattında bulunuyoruz şu günlerde. Aşağı ya da yukarı yönlü kırılmalar gerçekleşmesi durumunda bir önceki grafikte sözünü ettiğimiz 0.9138 ya da 1.1930 seviyelerine doğru hareketler hızlanabilir.

"GÜMÜŞ"ün Toplam Piyasa Değeri ve "KAĞIT GÜMÜŞ"ün Ağırlığı

Günümüzde tarihin başlangıcından bu yana çıkarılmış tüm fiziki gümüşün toplam piyasa değeri 1.84 trilyon dolar seviyesindedir. Bitcoin’in toplam piyasa değeri ise bundan daha yüksek ve 1.92 trilyon dolar seviyesinde. Tüm akçaların toplam piyasa değerine baktığımızda karşımıza 3.24 trilyon dolarlık bir piyasa çıkıyor.

Gümüş çok geride kalmış gibi, öyle değil mi? Fakat gerçek durum bu değil! Çünkü akçaların sanal varlık olmaları gibi gümüşün de sanal yani kağıt varlıkları bulunuyor. Ve bu hiç öyle azımsanacak bir miktar değil!

Ocak 2025 tarihinde kağıt gümüşün fiziki gümüşe oranı 380’e 1 seviyesindeydi. Şubat 2025 tarihinde ise bu oran %0.43’lük gerilemeyle yaklaşık olarak 378.5’da bire düştü.

Bu kağıt gümüşleri de hesaba kattığımızda gümüşe yatırılan toplam paranın değeri 698 trilyon dolara yükseliyor. Bitcoin bu devasa hacim karşısında binde 2.7’lik, tüm akçalar ise binde 4.6’lık bir paya geriliyorlar. Yani akçalar, hala gümüşün ve altının yerini almaktan çok uzak durumdalar.

Doların Gerçek Parite Değeri - $GPD₺- Şubat 2025

Türkiye’de maalesef ekonomi iyi idare edilmediği gibi veriler de doğru açıklanmıyor. Özellikle TÜİK’in enflasyon verilerinde, gelir kaybı yaşayarak bizzat bunun şahidi durumundayız. Bu nedenle size önce TÜİK sonra ENAG verileriyle oluşturulan Gerçek Değer Grafikleri’ni göstereceğim.

Günümüzde Doların Türk Lirası karşısında Piyasadaki Parite Değeri, yani PPD’si 36.27 TL civarında seyrediyor. Gerçek Parite Değeri, yani GPD’si ise TÜİK enflasyon verileriyle bakıldığında yalnızca 22.86 Türk Lirası çıkıyor. Yani TÜİK’e göre doların piyasa değeri, gerçek değerinden %59 daha pahalı durumda.

Grafikte gördüğünüz 46.85’lik maksimum değer ise Türk Lirası’nda Temmuz 2022’deki gibi bir değer kaybı yaşanması durumunda doların fırlayabileceği en yüksek değeri ifade ediyor.

İkinci grafiğimiz ENAG enflasyon verileriyle oluşturuldu. İlk grafikte mavi ile gösterilen piyasa değeri, kırmızı renkli gerçek değerin %59 üzerinde bulunuyordu. Burada ise Piyasa Değeri’nin Gerçek Değer karşısında rekor gerileme içerisinde olduğunu görüyoruz. Aralarında tam olarak %111’lik fark var.

Yani ENAG verilerine göre Doların Gerçek Değeri 76.54 Türk Lirası. Bu değer Türk ekonomisinin iyi durumda olduğu Temmuz 2008 tarihindeki -%70’lik orana karşılık gelen değerden bile çok daha büyük bir farka işaret ediyor. Yani ENAG verileri açısından Türk Lirası, tarihinde hiç olmadığı kadar değeri arşa tırmanmış yani aşırı pahalı, dolayısıyla dolar da aşırı ucuz bir seviyede bulunuyor. Üretici, ihracatçı, sanayici şikayet etmesin de ne yapsın?

Eğer TÜİK’in verilerini az, ENAG’ın verilerini yüksek buluyorsanız, İstanbul Ticaret Odası ve İstanbul Planlama Ajansı’nın, yani ITO ve IPA’nın enflasyon verileriyle oluşturulan grafiklere bakmak istersiniz belki. Daha sonra da bunların ortalamalarının alındığı bir tablo vereceğim sizlere.

ITO verileri TÜİK verileriyle paralellik gösteriyor. Bu kapsamda, tıpkı TÜİK grafiğinde olduğu gibi, burada da mavi renkli piyasa değeri, kırmızı renkli gerçek değerin %21 üzerinde bulunuyor. ITO’ya göre Doların Gerçek Değeri 29.91. Kasım 2021’deki gibi bir tırmanma yaşanması durumunda görülebilecek Maksimum Dolar Değeri ise 61.47.

İstanbul Planlama Ajansı, yani IPA’nın verileri ise güncel piyasa değerine oldukça yakın bir seviyede bulunuyor. Buna göre Doların Piyasa Değeri, Gerçek Değerin yalnızca %5 aşağısında ve Doların Gerçek Değeri 38.23’ü gösteriyor. Doların Maksimum Değeri olarak ise karşımıza 72.53 Türk Lirası’lık bir değer çıkıyor.

“Türkiye’de hiçbir enflasyon verisi güvenilir değil! En iyisi ortalamalarını alalım,” derseniz, işte bunun tablosu da aşağıda yer alıyor.

Ortalamalar cinsinden Doların Gerçek Değeri 41.88 Türk Lirası ve ani bir yükseliş yaşanması durumunda doların yükselebileceği maksimum değer de 80.24 Türk Lirası. Dolayısıyla bu iki değer arasındaki bir seviyeyi doların hedefi olarak düşünebilirsiniz.