Türkiye’de
maalesef ekonomi iyi idare edilmediği gibi veriler de doğru açıklanmıyor. Özellikle
TÜİK’in enflasyon verilerinde, gelir kaybı yaşayarak bizzat bunun şahidi
durumundayız. Bu nedenle size önce TÜİK sonra ENAG verileriyle oluşturulan
Gerçek Değer Grafikleri’ni göstereceğim.
Günümüzde
Doların Türk Lirası karşısında Piyasadaki Parite Değeri, yani PPD’si 36.27 TL civarında
seyrediyor. Gerçek Parite Değeri, yani GPD’si ise TÜİK enflasyon verileriyle
bakıldığında yalnızca 22.86 Türk Lirası çıkıyor. Yani TÜİK’e göre doların
piyasa değeri, gerçek değerinden %59 daha pahalı durumda.
Grafikte
gördüğünüz 46.85’lik maksimum değer ise Türk Lirası’nda Temmuz 2022’deki gibi
bir değer kaybı yaşanması durumunda doların fırlayabileceği en yüksek değeri
ifade ediyor.
İkinci
grafiğimiz ENAG enflasyon verileriyle oluşturuldu. İlk grafikte mavi ile
gösterilen piyasa değeri, kırmızı renkli gerçek değerin %59 üzerinde
bulunuyordu. Burada ise Piyasa Değeri’nin Gerçek Değer karşısında rekor
gerileme içerisinde olduğunu görüyoruz. Aralarında tam olarak %111’lik fark var.
Yani ENAG
verilerine göre Doların Gerçek Değeri 76.54 Türk Lirası. Bu değer Türk ekonomisinin
iyi durumda olduğu Temmuz 2008 tarihindeki -%70’lik orana karşılık gelen
değerden bile çok daha büyük bir farka işaret ediyor. Yani ENAG verileri
açısından Türk Lirası, tarihinde hiç olmadığı kadar değeri arşa tırmanmış yani
aşırı pahalı, dolayısıyla dolar da aşırı ucuz bir seviyede bulunuyor. Üretici,
ihracatçı, sanayici şikayet etmesin de ne yapsın?
Eğer
TÜİK’in verilerini az, ENAG’ın verilerini yüksek buluyorsanız, İstanbul Ticaret
Odası ve İstanbul Planlama Ajansı’nın, yani ITO ve IPA’nın enflasyon
verileriyle oluşturulan grafiklere bakmak istersiniz belki. Daha sonra da
bunların ortalamalarının alındığı bir tablo vereceğim sizlere.
ITO
verileri TÜİK verileriyle paralellik gösteriyor. Bu kapsamda, tıpkı TÜİK
grafiğinde olduğu gibi, burada da mavi renkli piyasa değeri, kırmızı renkli gerçek
değerin %21 üzerinde bulunuyor. ITO’ya göre Doların Gerçek Değeri 29.91. Kasım
2021’deki gibi bir tırmanma yaşanması durumunda görülebilecek Maksimum Dolar
Değeri ise 61.47.
İstanbul
Planlama Ajansı, yani IPA’nın verileri ise güncel piyasa değerine oldukça yakın
bir seviyede bulunuyor. Buna göre Doların Piyasa Değeri, Gerçek Değerin
yalnızca %5 aşağısında ve Doların Gerçek Değeri 38.23’ü gösteriyor. Doların
Maksimum Değeri olarak ise karşımıza 72.53 Türk Lirası’lık bir değer çıkıyor.
“Türkiye’de hiçbir enflasyon verisi güvenilir değil! En iyisi ortalamalarını alalım,” derseniz, işte bunun tablosu da aşağıda yer alıyor.
Ortalamalar
cinsinden Doların Gerçek Değeri 41.88 Türk Lirası ve ani bir yükseliş yaşanması
durumunda doların yükselebileceği maksimum değer de 80.24 Türk Lirası.
Dolayısıyla bu iki değer arasındaki bir seviyeyi doların hedefi olarak
düşünebilirsiniz.
