Gümüşün BIST-100 ve DOW JONES Endeksi İle Karşılaştırılması

 

2020 başından itibaren hazırlanmış logaritmik ölçekli ilk grafiğimizde sol sütunda mavi renkli gram gümüş fiyatları, sağ sütunda ise siyah renkli BIST-100 Endeksi değeri bulunuyor. İkisi birbirlerine oldukça yakın getiri sağlamışlar. 2020-2022 yılları arasında gümüş, 2023 Eylül’üne kadar olan dönemde BIST-100 daha fazla kazandırmışlar. Günümüze kadar olan dönemde ise gümüş bir kez daha BIST-100’ün üzerine çıkıyor. Beş yılın toplamında da gümüşün getirisi BIST-100’e göre küçük bir miktar daha önde görünüyor.

2013 Mayıs’ı BIST-100’ün üçüncü kez 500 dolarlık seviye ile zirvesini bulduğu tarihti. Bunun o tarihte Türk Lirası olarak karşılığı 933.98 idi. Yüksek enflasyon öncesi bu dönemde gümüşün gramı da hayli düşük bir seviyedeydi. Yalnızca 1 lira 34 kuruştu. Günümüze kadar olan dönemde, mavi renkli gümüş siyah renkli Türk borsasına göre, gördüğünüz gibi 2.54 kat daha fazla kazandırmış durumda.

Yaşadığımız son on iki yıllık dönem, ne zaman sonlanacağının ve ne zaman düze çıkacağımızın hayli belirsiz olduğu bu dönem, Türk borsası için, aynen Türkiye ekonomisi gibi, kötü bir dönemdi. Oysa dünya borsaları kazandırmaya, hem de çok kazandırmaya devam ettiler.

Şimdi bu durumu net bir şekilde gözlemlediğimiz önünüzdeki grafikte gümüşü Dow Jones Endeksi ile karşılaştırıyoruz. Logaritmik ölçeklendirilmiş, 1983 başından itibaren hazırlanmış bir grafik bu. Altın ile Dow Jones Endeksi arasında 10 katlık fiyat farkı bulunuyordu; ekranınızdaki grafiğin sol ve sağ sütunlarına dikkat edin; gümüş ile Dow Jones Endeksi arasında da 1000 katlık fiyat farkı bulunuyor. Yeşil renk ile işaretlenen 1-2-4 ve 5 numaralı daireler, bu 1000 katlık farkın tam olarak ortaya çıktığı bölgeleri gösteriyor. Yani 1 numaralı dairenin içinde yer alan Şubat 1996 tarihinde örneğin, gümüş 5.5 dolar, Dow Jones Endeksi de 5,500 dolar seviyesinde bulunuyordu.

Oysa Ocak 1983 tarihinde gümüş, Dow Jones Endeksi’nden tam olarak 12.88 kat daha değerliydi. 1 ve 2 numaralı dairelerin arasında ise gümüşün getirisi Dow Jones Endeksi’nin altına düşüyor ve aralarında, gümüşün aleyhine olacak şekilde, 3 kata yakın bir fark oluşuyor.

2 numaralı dairede -Ekim 2006 tarihine denk geliyor- yine birbirlerine, getiri anlamında eşitleniyorlar. 3 numaralı dairede ise gümüşün tarihinde ulaştığı en yüksek zirveye tırmanılıyor. Bu tarih Nisan 2011 ve gümüşün o günlerde eriştiği en yüksek değer 49.54. Dow Jones Endeksi ise 12.094 seviyesinde. Aralarında getiri anlamında 4.10 katlık bir fark oluşuyor.

4 ve 5 numaralı yeşil renkli dairelerde yine birbirlerine eşitleniyorlar. Günümüzde ise gümüşün ons fiyatı 30.40 dolar iken Dow Jones Endeksi 42.732 seviyesinde bulunuyor. Yani gümüşün getirisi Dow Jones’un 1.41 kat, ya da bir başka ifadeyle %41 aşağısında yer alıyor.

Gümüşün gelecekteki fiyatına dönük ilk tahminimi burada yapıyorum. Bana kalırsa en geç 2027 senesine kadar olan dönemde Dow Jones biraz gerileyecek, gümüş de getiri anlamında onun 1.5 kat üzerine çıkarak 55 doları görebilecektir.

Şimdiki grafiğimiz çok özel bir grafik. Az önceki grafikte yer alan verileri burada çok daha sade ve kolay anlaşılır bir şekilde görme imkanına kavuşuyoruz: 1990 başından itibaren oluşturulmuş Gümüş/Dow Oranı Grafiği. Yeşil renkli 1-3 ve 5 numaralı büyük çemberler, gümüş ve Dow Endeksi getirilerinin birbirlerine eşitlendiği dönemleri gösteriyor. Yani buralarda Dow Jones’un ağırlığı gümüşün ağırlığının tam olarak 1000 katı civarlarında bulunuyor.

2 Numaralı çember ise Dow Jones getirisinin gümüşe göre en fazla yükseldiği Mayıs 2001 tarihine işaret ediyor. Burada Dow Jones’un getirisi –eksi ile gösteriliyor- gümüşün getirisinin tam olarak 2.59 kat üzerine çıkmış durumda. Nisan 2011 tarihinde ise bu sefer ons gümüş Dow Jones’un 4.10 kat üzerine çıkıyor.

Bir önceki grafikte ilk tahminimi 55 dolar olarak açıklamıştım. Burada ise biraz daha ileri bir tarihi hedefleyerek ons gümüş için 90 dolarlık tahminimi ifade etmek istiyorum. Böyle olabilmesi için gümüşün getirisinin Dow getirisinin iki kat üzerine çıkması gerekiyor. Bence gayet makul bir hedef.