4 Şubat 2025 Salı

Ulusal Paranın "Gerçek Değeri" Ne Anlama Gelir, Ne İşe Yarar?

     Gerçek Döviz Değeri, yani GDD, paritedeki iki ülkenin büyüme ve enflasyon oranlarının karşılaştırılmasıyla oluşturuluyor.

PDD yani Piyasadaki Döviz Değeri ise bazı dönemlerde ve özellikle döviz değerinin kontrol altında tutulduğu ülkelerde Gerçek Döviz Değeri’nden çok farklı seviyelerde bulunabiliyor.

Başta Çin ve diğer Doğu Asya ülkeleri olmak üzere, ihracat ağırlıklı ekonomi politikalarına sahip ülkeler ulusal paralarını bilinçli olarak değersizleştiriyor ve bunun sonucunda Gerçek Dolar Değeri, Piyasa Değeri’nin çok altına indiriliyor. Bu politika şekli uzun yıllar boyunca sürdürülebilir ve ülkelerin ekonomik kalkınmasına, halklarının refahının artırılmasına katkı sağlayabilir.

Bu işi en iyi Çin yapıyor. 1985 başından itibaren oluşturulmuş, Çin’in Gerçek Dolar Değeri Grafiği’ne bakınız. Mavi renk ile gösterilen Çin Yuanı’nın piyasa değeri 7.19 iken, kırmızı renk ile gösterilen Çin Yuanı’nın gerçek değeri ise 2.84 seviyesinde bulunuyor. Arada %153’lük, yani 2.5 katı aşkın bir pozitif fark bulunuyor.

Bu grafik, Çin ile ABD arasında ilerleyen yıllarda daha da şiddetlenecek ticaret savaşının en önemli nedeni durumundadır. Çin vazgeçmeyecek, ABD ise bastıracak; bakalım süreç nasıl işleyecek?

Türkiye ve İran gibi pek az ülke ise, enflasyonla savaş gibi yanlış bir yöntem üzerinden ulusal paralarını bilinçli olarak değerlendiriyor ve Gerçek Dolar Değeri Piyasa Değeri’nin üzerinde kalacak şekilde baskı uyguluyorlar.

Bakın İran’ın grafiğine. Çin’de kırmızı renkli Gerçek Dolar Değeri aşağıdaydı. Burada ise bir hayli yukarıda görünüyor. Bunun sonucunda ne olacak? Tıpkı 2001 ve 2013 senelerinde yaptıkları gibi bir devalüasyona mecbur kalacaklar. Zaten karaborsada İran parası dolar karşısında uzun süreden beridir 500 bin ile 600 bin arası değerlerden işlem görüyor.

Türkiye için -bu kadar ağır olmasa da- benzer bir grafik söz konusu. Birkaç gün sonraki Doların Gerçek Değeri yayınında bu durumu ayrıntısıyla inceleyeceğiz.



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yorumlarınız için teşekkür ederim.

UYARI

UYARI